6. Sınıf

6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Tuna Matbaacılık Yayınları Sayfa 149 , 151 , 153 , 155 Cevapları

2017-2018 6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Tuna Matbaacılık Yayınları 5. Ünite Sayfa 149 Bitki ve Hayvanlarda Büyüme, Üreme ve Gelişme Soruları ve Cevapları

6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı 5. Ünite Sayfa 149 Cevapları

Yukarıda fotoğrafı yer alan hidra, genellikle denizlerde yaşayan omurgasız bir hayvandır. Gövdenin yan tarafından gördüğünüz çıkıntı da gelişmekte olan yavru hidradır. Bir süre sonra ana canlıdan ayrılacak olan yavru, yaşamını bağımsız olarak sürdürecektir. Hidra ve diğer canlılar, kendilerine benzer yavrular meydana getirerek nesillerini sürdürür.
Hayvanlar ve bitkiler hangi yollarla ürer? Yavru bireylerin meydana gelmesini, büyüyüp gelişmesini etkileyen faktörler neler olabilir?

1. Bitkiler Nasıl Çoğalır Eşeysiz Çoğalma

Bitkiler diğer canlı organizmalarda olduğu gibi canlıların en küçük birimi olan hücrelerden oluşur. Bitkilerde büyüme tohum oluşumu sırasında tek bir hücre ile yani zigotla (Döllenmiş hücre) başlar. Bu aşamada devamlı olarak küçük iyonlardan ve moleküllerden, büyük ve kompleks moleküller sentez edilir ve sonuçta hücrelerin büyüme için gerekli ham maddeler ortaya çıkar. Büyüyen hücreler bölünerek hücre sayısını arttırırlar. Bu sayede tohumun içersinde Embriyo (yeni bitkicik) şekillenir. Embriyoda yeni oluşacak bitkinin kök-gövde kısımları belirginleşmiştir. Tohumun içersindeki embriyo besin dokusu tarafından kuşatılmıştır. Bu besin dokusu genellikle, protein, yağ , nişasta gibi besinler içerir. Bu besin maddeleri tohum çimlenmesi sırasında bitkiciğin büyümesi için kullanılır. hayvanlar nasıl çoğlır Canlıların ortak özelliklerinden biri de çoğalmadır. Belirli büyüklüğe ve olgunluğa erişen tüm canlılar, nesillerinin devamı için kendilerine benzer canlılar oluştururlar. Bu olaya çoğalma denir.
Canlılarda eşeysiz ve eşeyli olmak üzere iki çeşit çoğalma görülür.

2. Hayvanlar Nasıl Çoğalır
Hayvanlar nasıl çoğalır Eşeysiz Çoğalma Basit bir çoğalma şeklidir. İlkel canlılarda görülür eşeysiz çoğalma yumurta yada sperm olmaksızın yani gametlere gereksinim duyulmadan gerçekleştirilen çoğalma şeklidir. İkiye bölünerek çoğalma, çok parçaya bölünerek çoğalma, tomurcuklanma ve sporlanma gibi çeşitleri vardır.hayvanlar nasıl çoğalır Bölünme ile çoğalma : Bakteri alg, bir hücrelilerden terliksi hayvan, amip ve kamcılı hayvan gibi canlı- larda görülen çoğalma şeklidir. Hücrenin ikiye bölünmesi ile gerçekleşir. Bölünmenin temelini mitoz bölünme oluşturur. Tomurcuklanma ile çoğalma : Bira mayası, bazı bir hücreli canlılar, süngerler ve sölenterlerde (tatlı su hidrası, mercan) görülen çoğalma şeklidir. Ana canlı vücudunun herhangi bir yerinde zamanla bir çıkıntı oluşur. Bu çıkıntının büyüyüp geli- şerek yeni bir canlı oluşturmasına tomurcuklanma denir.Sporla çoğalma : Algler, kara yosunları sporla çoğalan çok hücreli organizmalardır. Sıkma etkeni olan plazmodyumun yaşam döngüsünde sporla çoğalma görülür. Sporlar uygun koşullarda açılarak gelişir ve yeni canlılar oluşturur. Bu şekildeki çoğalmaya sporla çoğalma denir. Bu eşeysiz çoğalma şekillerinden başka yumru ve çelikleme şeklinde de çoğalmalar vardır. Pata- tes,yer elması gibi bitkiler yumruları ile çoğalır. Ayrıca bazı basit yapılı canlılarda yenilenme (rejeneras- yon) şeklinde çoğalma görülebilir.Planarya adı verilen, tatlı sularda yaşayan yassı solucanlar enine ve boyuna parçalara kesilirlerse her bir parça gelişerek yeni bir planarya oluşur. Deniz yıldızı kopan kollarını yenileyebilir. Merkezi disk- ten parça almak kaydıyla kopan her kol bir deniz yıldızına dönüşebilir

 

2017-2018 6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Tuna Matbaacılık Yayınları 5. Ünite Sayfa 151, 153, 155 Eşeyli ve Eşeysiz Üreme Soruları ve Cevapları

6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı 5. Ünite Sayfa 151 Cevapları

Eşeyli üremenin temel özellikleri nelerdir?

1- Erkek ve dişi birey vardır.
2- Erkek ve dişi üreme hücreleri (sperm, yumurta, polen) vardır.
3- Çok hücreli gelişmiş bitki ve hayvanlarda görülür.
4- Eşeyli üreme sonucu az sayıda canlı oluşur.

6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı 5. Ünite Sayfa 153 Cevapları

Eşeysiz üreme çeşitleri ve özellikleri nelerdir?

Eşeysiz Üreme Nedir?

Ata canlıdan gamet oluşturmaksızın mitoz bölünme yeni bireylerin oluşmasına eşeysiz üreme denir. Gamet oluşumu olmadığından döllenme de gerçekleşmez.

Eşeysiz Üreme Özellikleri

  • Tek ata canlı vardır.
  • Temelini mitoz bölünme oluşturur.
  • Çeşitlilik sağlanmaz.
  • Değişen çevre şartlarına dayanıksız bireyler oluşur.
  • Kısa aralıklarla çok sayıda birey oluşur.

UYARI:

Eşeysiz üreyen canlılarda kalıtsal çeşitlilik ancak mutasyon sonucunda gerçekleşebilir.

Eşeysiz Üreme Çeşitleri

1) Bölünerek Üreme

  • Arke, bakteri, amip, paramesyum ve diğer tek hücreli canlıların çoğunda görülür.
  • Ana bireyin belirli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra bölünmesi ile gerçekleşir.
  • Temelini mitoz bölünme oluşturur.
  • Oluşan bireylerin genetik yapısı birbirleriyle ve ata canlıyla aynıdır (Mutasyon yoksa).

2) Tomurcuklanmayla Üreme

  • Bira mayası, sünger, hidra, denizanası ve mercanlarda görülür.
  • Ana canlı üzerinde mitoz ile oluşan çıkıntıların gelişerek yeni canlıları oluşturmasıdır.
  • Oluşan bireyler ana canlıdan ayrılabileceği gibi bağlı kalıp koloni de oluşturabilir.
  • Genetik çeşitlilik sağlanmaz.

UYARI:

Hidra, denizanası ve süngerler eşeyli üreme de yapabilir.

3) Sporla Üreme

  • Mantar, plazmodyum, suyosunu, karayosunu ve eğreltiotunda görülür.
  • Sporlar bazı canlılarda mayoz, bazı canlılarda mitoz bölünme ile oluşturulur.
  • Çiçeksiz bitkilerde diploit ana canlının vücudunda bulunan spor kesesinde mayoz ile çok sayıda spor oluşur. Kesenin patlamasıyla çevreye yayılan sporlar uygun ortamda gelişerek monoploit canlıları oluşturur.

UYARI:

Sporlar, mayoz ile oluştuğunda sporla üremede çeşitlilik sağlanır.

UYARI:

Çiçeksiz bitkilerdeki sporlar, gametler gibi monoploit (n) olduğu halde döllenme yeteneğine sahip değildir ve çevre koşullarına karşı dayanıklıdır.

UYARI:

Bakterilerin oluşturduğu endosporlar, üremeyi değil olumsuz çevre koşullarından korunmayı sağlar.

4) Vejatatif Üreme

  • Gelişmiş bitkilerde görülen rejenerasyona (yenilenmeye) dayalı üreme şeklidir.
  • Bitkinin üremeyle ilgili olmayan bir organından (vejatatif organ) yeni bir bitkinin oluşmasıdır.
  • Bitkinin, kullanılan organına göre çeşitlere (çelikle, yumruyla, sürünücü gövde ile) ayrılır.

UYARI:

Vejatatif üreme sayesinde, ana bitkinin kalıtsal özellikleri korunduğu için ırkın devamlılığı sağlanır, daha kısa sürede yeni bir bitki elde edilir. Ayrıca tohum oluşturma yeteneğini kaybetmiş bitki türlerinin nesli devam eder.

a. Çelikle Üreme

Ana bitkiden koparılan yaprak ya da dal parçasına çelik, çeliğin gelişerek yeni bitkiyi oluşturmasına çelikle üreme denir. Çelik olarak seçilen parçalar genç dallardan alınır. Bunun nedeni, bu parçalarda mitoz bölünmenin hızlı olmasıdır. Örn: Kavak ve söğüt dallarından yeni bitki elde edilmesi.

b. Yumruyla Üreme

Besin depolamış toprak altı gövdesinden (yumru) yeni bitkinin gelişmesidir. Örn: Patates yumrusundan yeni patates gelişmesi.

c. Sürünücü Gövde ile Üreme

Toprak üstünde ya da altında sürünen gövde yapılarından kök oluşumu ile yeni bitkinin oluşmasıdır. Örn: Çilek bitkisinde üreme.

UYARI:

Lale ve soğanda rizom adı verilen toprak altı gövdesinden yeni bitkiler oluşturulması da bir vejatatif üreme çeşididir. (Rizomla üreme)

UYARI:

Vejatatif üremede ana bitki ile yeni bitkinin genetik yapıları tamamen aynıdır. Fakat fenotip farklılığı gözlenebilir (modifikasyon).

4) Rejenerasyon (Yenilenme) ile Üreme

  • Organizmanın eksilen parçalarının onarılarak yeni canlının oluşturulmasıdır.
  • Tüm çok hücreli canlılarda rejenerasyon yeteneği vardır. Fakat bu yetenek, canlının evrimsel gelişmişlik derecesi arttıkça azalır. Bu nedenle rejenerasyon basit yapılı canlılarda üremeyi, gelişmiş yapılı canlılarda onarımı sağlar.

Örnek:

  • Denizyıldızından kopan parçaların kendini yenileyerek yeni denizyıldızlarını oluşturması (Üreme).
  • Kertenkelenin kopan kuyruğunun yerine yeni bir kuyruğun oluşması (Onarım).

UYARI:

İnsanda dil, deri, kemik iliği ve karaciğerin rejenerasyon yeteneği fazlayken; kalp, sinir ve gözde bu yetenek yok denecek kadar azdır.

6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı 5. Ünite Sayfa 155 Cevapları

Fotoğraflarını gördüğünüz canlılar hangi çeşit üremeyle çoğalmış olabilir? Yorumlayınız.

  1. Penguenler: Eşeyli Üreme (daha gelişmiş canlılardır)
  2. Süngerler: Eşeysiz Üreme (daha basit canlılardır)
  3. Kurdele çiçeği: Eşeysiz Üreme (daha basit canlılardır)
  4. Köpekler: Eşeyli Üreme (daha gelişmiş canlılardır)

Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırarak aşağıdaki tabloda verilen soruları cevaplayınız.

Üreme ÇeşitleriEbeveyn Sayısı NedirÜreme Hücrelerine İhtiyaç Varmıdır?Farklı Kalıtsal Meteryaller Yavrulaına Aktarılır mı?Yavrular Ebeveynlerine Tıpatıp benzermi?
Eşeysiz Üreme1HayırHayırEvet
Eşeyli Üreme2VarEvetBenzeyebilir

 

Benzer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Araç çubuğuna atla

Beylikdüzü escort, istanbul escort