10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Tuna Matbaacılık 4. Ünite Sayfa 153, 154 Cevapları

Ad Blocker'ı Kaldırınız

Websitemizden sizlere daha iyi ve daha hızlı bir yayın yapabilmemiz için Lütfen Ad Blocker eklentisini kaldırarak sitemizde geziniz.

10. Sınıf Tuna Matbaacılık Ders Kitabı Sayfa 153 Cevabı

A) Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerlere uygun sözcükleri yazınız.

1. 18. yüzyılda Avrupa devletleri dış politikada Makyavelizm adı verilen amaca ulaşmak için her türlü araca başvurmanın uygun olduğu anlayışıyla hareket etmişlerdir.
2. İsveç Kralı Demirbaş Şarl Poltava Savaşı’nda Rus Çarı I. Petro’ya yenilerek Osmanlı Devleti’ne sığınmıştır.
3. 18. yüzyıl Avrupa’da Aydınlanma Çağı adıyla tarihe geçmiştir.
4. 1740 Kapitülasyonları Fransa’ya Belgrad Antlaşmaları’ndaki ara buluculuğu karşılığında verilmiştir.
5. Osmanlı Devleti donanması, 1770’de Çeşme Limanı’na baskın yapan Rus donanması tarafından yakılmıştır.
6. Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında Amerikan kolonilerine George Washington liderlik yapmıştır.
7. 1815 Viyana Kongresi, Avusturya Başbakanı Metternich başkanlığında toplanmıştır.
8. III. Selim yapmayı düşündüğü ıslahatların giderlerini karşılamak amacıyla İradıcedit adıyla yeni bir hazine kurmuştur.
9. Osmanlı Devleti, 18. yüzyılda Esham adı verilen uygulamayla iç borçlanmaya gitmek zorunda kalmıştır.
10. Lale Devri Patrona Halil İsyanı’yla sona ermiştir.

B) Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

(Y) 1. İhtilal Savaşları Fransa’nın zaferiyle sonuçlanmıştır.
(Y) 2. Osmanlı Devleti, Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım’ın Rusya’ya ait olduğunu kabul etmiştir.
(D) 3. Grek Projesi’nin amacı, İstanbul’u Türklerden alarak Bizans İmparatorluğu’nu yeniden kurmaktır.
(D) 4. İlk buhar makinesi Fransız mucit Denis Papen tarafından icat edilmiştir.
(Y) 5. Osmanlı Devleti’nde ilk Türk matbaası Nizamıcedit Dönemi’nde kurulmuştur.
(Y) 6. Sanayi İnkılabı Fransa’da başlamıştır.
(Y) 7. Osmanlı Devleti, Karlofça Antlaşması ile Avusturya’ya bıraktığı yerleri Pasarofça Antlaşması’yla geri almıştır.
(D) 8. İngiltere 1783 Versailles Antlaşması’yla Amerikan kolonilerinin bağımsızlığını tanımıştır.
(Y) 9. Fransız İhtilali bazı tarihçiler tarafından Yeni Çağ’ın başlangıcı olarak kabul edilmiştir.
(D) 10. Mühendishane-i Berr-i Hümayun III. Selim Dönemi’nde kurulmuştur.

C) Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.

1. Fransız İhtilali’nin Osmanlı Devleti’ne etkilerini örnekler vererek açıklayınız.
Öncelikle Fransız İhtilali’nin sonuçlarına kısaca bakalım.
Aslında ben aklımda tutabilmek için Fransız İhtilali’nden yayılan düşünce akımlarını HAMİDE olarak aklımda tutuyorum.

Hürriyet
Adalet
Milliyetçilik
İnsan hakları
Demokrasi
Eşitlik

Şimdi bu düşünce akımlarının Osmanlı Devleti’ne yansıması olan olaylara bakalım:

Yunanların bağımsızlığını ilan etmesi
Arnavutların bağımsızlığını ilan etmesi
Sırpların bağımsızlığını ilan etmesi

Her üç olay da milliyetçilik akımının yayılmasından dolayı olmuştur.

2. 1740 Kapitülasyonları hangi özelliğiyle daha önce verilen kapitülasyonlardan ayrılmaktadır.
Kanun-i döneminde fransa kutsal roma germen imparatorluğu himayesinde eziliyordu. sıkça yaşanan savaşlar dolayısıyla ticarete harcanan ve ayrılan bütçe yüzünden askerin ihtiyaçları karşılanamayacak hale gelmişti. 1. süleyman hem avrupa birliğinden stratejik olarak fransa’yı kurtarmayı hemde etki alanına ekleyerek avrupa fetihlerinde onu kullanmayı amaçlayarak ilk resmi kapitülasyonu FRANSA ile imzaladı. fakat ticcari ayrıcalıklar tehlikelidir. çünkü ayrıcalığı sağlayan devlet eğer ekonomik bir darlığa girerse bu hiç iyi olmayacağı için antlaşmaya önemli bir madde eklenir. ” HER İKİ İMPARATORLUĞUN HÜKÜMDARLARININ ÖMRÜ BOYUNCA GEÇERLİDİR.” işte bu antlaşma 1. süleyman’ın ölümünden sonra bozulur ve fransa ekonomik gerilemeye girerek çıkış yolu aramaya, tekrar ticari ayrıcalık bulmaya girişir. 18. yy ın ikinci çeğreğinin bitiminde ( 1739) avusturya-osmanlı ve rusya imparatorlukları arasında imzalanan BELGRAD antlaşmasında FRANSA arabuluculuk yapar ve osmanlı ile yakınlaşmaya başlar. böylelikle her iki devletinde ekonomik güçlerinin sarsılmaması için 1740 tarihinde imzalanan yeni bir kapitülasyon neticesinde kanun-i döneminde eklenen madde kaldırılarak ” sonsuza dek ” ibaresi yerleştirilir. 
3. Sanayi İnkılabı’nın İngiltere’de başlamış olmasının nedenleri nelerdir?
1. İngiltere’nin Demir ve kömür benzeri endüstri amaçlı gereken hammaddeler bakımından zengin olması,
2. Merkezi idare anlayışını benimseyen İngiltere’nin kuvvetli bir ülke olması,
3. İngiltere’nin büyük sömürge ve kapsamlı hammadde pazarına sahip olması,
4. Bilimsel ve teknik araştırma yapabilmeyi savunan , bağımsız fikir ortamının sağlandığı bir idare biçiminin olması,
5. Avrupa’da ki diğer ülkeler derebeyi çatışmaları ile uğraşırken İngiltere’nin bu meseleyi daha erken çözmesi,
6. İngiltere’nin fen ve mühendislik alanındaki çalışmaları destekleyici bir ülke olması,
7. Ulusal bir patent sisteminin oluşturulmuş olması,
8. Girişimci insanların fazlalığı ve devlet teşviki
4. Lale Devri ıslahatları hangi yönleriyle 17. yüzyılda yapılan ıslahatlardan ayrılır?
Lale devrinin diğer ıslahalatlardan farkları açıklamak gerekir ise :Zevk,sefa ve eğlence düşkünlüğünün olduğu bir devirdir.Lale devrinde askeri alanda yenilik yoktur.Bu dönemde savaştan daha çok barış  egemendir.Avrupadan ilk yenilik olarak matbaa alınmıştır.Barok ve rokoka tarzında ilk cami  Nur-u Osmaniye yapılmıştır ve ilk geç geçiçi elçilikler bu dönemde açılmıştır.
5. 18. yüzyıl içinde Osmanlı Devleti’nin dış politikasında meydana gelen değişim ve bu değişimin gerekçeleri hakkında neler söyleyebilirsiniz?
18. yüzyılda Osmanlı Devletinin dış politikasında değişimin meydana gelmesenin en önemli sebebi Avrupa üstünlüğü ilk kez bu dönem de kabul edilmiştir.Avrupa ile temaslar kurulmuştur ve bir çok ıslahatlar yapılmıştır Avrupa örnek alınarak.Dış politikaya etki edecek ıslahatlardan bahsedecek olursak:Avrupa başkentlerine ilk kez geçici elçilikler açılmıştır ve bunlar Viyana,Paris,Moskova,Varşova’dır.Matbaanın ilk kez getirilmesi,Fransadan askeri uzmanlar getirilmiştir.Bilimsek eserlerden bir çok tercüme yapılmıştır.Bu ıslahatların Avrupada ile dış politika konusunda değişimlerin nasıl olduğu gözlemlenebilir.
6. Aydınlanma Çağı düşünürlerinin ortaya koyduğu “Aydınlanma Felsefesi”nin etkilerinin neler olduğunu örnekler vererek açıklayınız.
Aydınlanma felsefesiyle avrupadaki kiliseye bağlılık ve kilise ne derse tereddütsüz inanma ideolojisi yıkılmış, yerini bilim ve akıl almıştır.

Buna örnek olarak bu çağda;

Kilise dünyanın tepsi şeklinde olduğunu, dünyanın öküzün boynuzları üzerinde olduğu… Gibi yalanlar söylüyordu halk ise bunu araştırmadan, oluduğu gibi kabul ediyordu. Fakat aydınlanma felsefesiyle bilim ve akıl ön plana çıkmış ve insanlar araştırarak dünyanın asıl şeklinin yuvarlak olduğunu öğrenmiştir.
Bunun yanı sıra ortaya çıkan bu aydınlanma felsefesi sayesinde coğrafi keşifler, yeni bilim dalları, bilim adamları… Ortaya çıkmıştır.

7. Rusya ve Avusturya’nın gerçekleştirmek istedikleri Dakya Projesi’nin amaçları nelerdir?
Dakya Projesi ile birlikte Rusya ve Avusturya Osmanlı Devleti topraklarını ele geçirmek istiyorlardı.
Bu sebeple böyle bir antlaşma düşündüler.

Dakya projesine göre;
-Boğdan ve Eflak’ta Dakya isimli bir devlet kurulacaktı.
-Sırbistan ve Bosna Hersek Avusturya’ya verilecek ve yeni bir Bizans devleti kurulacaktı.
-İki devletle birden savaşmak zorunda kalan Osmanlı devleti yenildi ve bu yenilgi sonucunda;

Avusturya ile Ziştovi antlaşmasını imzaladı.
Rusya ile Yaş antlaşmasını imzaladı.

Bu antlaşma ile Rusya Karadeniz hakimiyetini ele geçirmiş oldu ve amacına ulaştı.

İkinci bir Bizans devleti asla kurulamamıştır.

8. Yedi Yıl Savaşları ile Amerikan kolonilerinin İngiltere’ye karşı bağımsızlık mücadelesi başlatması arasında bir ilişki var mıdır? Neden?

Yedi Yıl Savaşları ile Amerikan kolonilerinin İngiltere’ye karşı bağımsızlık mücadelesi başlatması arasında bir ilişki bulunmaktadır. Nedeninden kısaca bahsedelim:

Yedi Yıl Savaşları ile İngiltere mali açıdan çok zor bir duruma düşmüştür. Bu zor durumu Amerika’da bulunan kolonilerdeki halka vergi artışı ve baskılarla yansıtmıştır. Ağır vergilere dayanamayan Amerika halkı isyan edip birleşmiş ve Amerikan Bağımsızlık Savaşı’nı başlatmıştır.

9. Amerikan Bağımsızlık Savaşı’nın Fransız İhtilali’nin ortaya çıkmasında etkili olduğunu öne süren bir tarihçi bu iddiasını hangi sözlerle açıklayabilir?

Amerikan Bağımsızlık Savaşı olarak bilinen savaşın nedeni İngiltere’nin savaşlarda aldığı yenilgileri Amerika vatandaşlarına ağır vergi olarak ödetmesinin ortaya çıkardığı toplumsal baskıdır. Bu savaş 1783 yılında İngiltere’nin Amerika Birleşik Devletleri’nin bağımsızlığını tanıdığı Paris Antlaşması ile sona ermiştir ve Fransa ve İspanya devletlerinin ekonomilerine büyük darbe niteliğindedir.

Bu savaş sonunda, Fransız İhtilali gerçekleşmiştir. Söz konusu ekonomik darbe ihtilale zemin hazırlayan nedenler arasında sayılabilir.

10. Osmanlı Devleti’nde âyanlığın ortaya çıkmasına yol açan gelişmeler nelerdir?

Meşrutiyetin ilanı ile Meclis-i Ayan kurulmuştur. Bir yasama organıdır.Meclisi toplumun önde gelenleri oluşturur.

Ç) Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Osmanlı Devleti, 18. yüzyılın başlarından itibaren Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları ile kaybettiği toprakları geri alma siyaseti izlemiştir.
Buna göre 1699-1718 yılları arasında Osmanlı Devleti;
I. Avusturya,
II. İran,
III. Venedik
devletlerinden hangisi ya da hangileriyle mücadele etmiş olabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III
2. 18. yüzyılda Osmanlı Devleti, Avrupa devletlerinin kendi aralarındaki çıkar çatışmalarından yararlanma esasına dayalı denge siyaseti izlemiştir. Osmanlı Devleti’nin aşağıdaki hareketlerinden hangisi bu durumun bir kanıtı olarak gösterilebilir?
A) Askerî alandaki ıslahatlarda yabancı uzmanlardan yararlanması
B) Avrupa ülkelerine eğitim almak üzere öğrenciler göndermesi
C) Mısır’ın işgali üzerine Rus donanmasına Boğazlardan geçiş izni vermesi
D) Önemli Avrupa başkentlerinde geçici elçilikler açması
E) Rusya’ya ilk kez kapitülasyonlar tanıması
3. Lale Devri’nde ;
• İlk Türk matbaası açıldı.
• Avrupa ülkelerine geçici elçilik heyetleri gönderildi.
• Kumaş, çini ve porselen imalathaneleri açıldı.
• İlk defa çiçek aşısı uygulandı.
• Kâğıt imalathanesi kuruldu.
Buna göre, Osmanlı Devleti’nin Lale Devri’nde aşağıdaki alanların hangisinde ıslahat yaptığı söylenemez?
A) Askerlik B) Tıp C) Ekonomi D) Devlet yönetimi E) Kültür hayatı
4. Avusturya, 1787-1792 Osmanlı-Rus, Avusturya Savaşları sırasında Fransız İhtilali’nin çıkması üzerine Ziştovi Antlaşması’nı imzalayarak savaştan çekilmiştir. Avusturya’nın bu davranışının nedeni ne olabilir?
A) Osmanlı Devleti’nin Fransa ile ittifak kurması
B) İhtilalin yaydığı fikirlerin kendi ülkesine sıçrayacağını düşünmesi
C) Fransa’nın Avusturya’ya savaş ilan etmesi
D) Fransa’da kurulan cumhuriyet yönetiminin savaşa karşı olması
E) Osmanlı Devleti’ni yenemeyeceğini anlaması
5. Çeşme Vakası, Osmanlı Devleti’ni hangi alanda ıslahat yapma ihtiyacı duymasına neden olmuştur?
A) Denizcilik B) Yönetim C) Diplomasi D) Eğitim E) Maliye
6. 1739 tarihli Belgrad Antlaşması’yla;
• Belgrad, Osmanlı Devleti’ne geri verilecek,
• Rusya, Karadeniz’de savaş ve ticaret gemisi bulunduramayacaktı.
Bu hükümlere göre;
I. Karadeniz bir Türk gölü olarak kalmıştır.
II. Osmanlıların Avrupa’daki geri çekilişi sona ermiştir.
III. Osmanlı Devleti Rusya ile ittifak kurmuştur. yargılarından hangisi ya da hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III
7. Aşağıdakilerden hangisi III. Selim’in Avrupa’nın askerî ve teknik alanda üstünlüğünü kabul ettiğinin bir göstergesi olarak değerlendirilemez?
A) Yabancı ders kitaplarından yararlanılması
B) Ordunun eğitimi için Fransa ve İsveç’ten subaylar getirtmesi
C) Mühendishane-i Berr-i Hümayunda Fransızca dersler verdirmesi
D) Yerli malı kullanımını teşvik etmesi
E) Nizam-ı Cedit ordusuna Avrupa tarzı talimler yaptırması
8. Osmanlı Devleti Küçük Kaynarca Antlaşması’yla Rusya’ya;
I. Karadeniz ve Akdeniz’de ticaret yapabilme hakkı tanımıştır.
II. İstediği yerlerde konsolosluk açabilme hakkı vermiştir.
III. Savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir.
Rusya bu maddelerden hangisi ya da hangileriyle Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışma imkânı elde etmiştir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
9. I. Özgürlük ve bağımsızlık insanlara Tanrı tarafından verilmiştir.
II. Bütün insanlar eşit doğarlar.
III. Hükûmetleri değiştirme hakkı sadece halka aittir.
Amerikan Bağımsızlık Mücadelesi sırasında toplanan II. Filedelfiya Kongresi’nde kabul edilen bu kararların hangisi ya da hangilerinde millî egemenlik ilkesi vurgulanmıştır?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Araç çubuğuna atla